Skip to content

Scherpere eisen dagvaarding in consumentenzaken: informatieformulier

Experimenteerperiode voor onbepaalde tijd verlengd.

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

De Rechtspraak is al sinds 2014 bezig om inhoud te geven aan de ambtshalve toetsing in de zogenaamde consumentenzaken. Dit leidde uiteindelijk tot het 3e rapport ambtshalve toetsing van eind 2019. Voor de toepassing hiervan in de praktijk is een informatieformulier opgesteld en heeft de Rechtspraak een experimenteerperiode bepaald. Aanvankelijk tot in ieder geval 1 april 2020, maar inmiddels voor onbepaalde tijd verlengd.

Nieuw beleid

In incassozaken worden vorderingen gebruikelijk door middel van een dagvaarding ter beoordeling aan de rechter voorgelegd. De eiser omschrijft wat hij of zij van de rechter verlangt en de gronden waarop die vordering berust. Het komt vaak voor dat de gedaagde niet in de procedure verschijnt. In die gevallen wijst de rechter de vordering toe tenzij deze hem onrechtmatig of ongegrond voorkomt. Wanneer de gedaagde partij echter een consument is, moet de rechter de vordering aanvullend toetsen. Deze ambtshalve toetsing is inmiddels aangescherpt: dagvaardingen vanaf 1 juli 2019 dienen zodanige gegevens te bevatten dat de rechter de noodzakelijke ambtshalve toetsing kan uitvoeren. Daartoe heeft de Rechtspraak een informatieformulier ontwikkeld waarin vragen zijn opgenomen die de eisende partij in de dagvaarding in elk geval dient te beantwoorden.

Koop op afstand

Precontractuele en contractuele informatieverplichtingen (artikelen 6: 230m en verder van het Burgerlijk Wetboek)

Een belangrijk onderdeel van het informatieformulier ziet op de vraag of de overeenkomst waarop de eisende partij zich beroept in of buiten een verkoopruimte is gesloten. Hiermee wordt beoogd de rechter in staat te stellen om te bepalen of de wettelijke verplichtingen inzake overeenkomsten op afstand van toepassing zijn en of deze zijn nageleefd. Hierbij doen zich echter diverse knelpunten voor. Het meest voorkomende probleem is het aantonen dat aan de precontractuele en contractuele informatieverplichtingen is voldaan.

Wat zijn deze voorwaarden en waar moet u als bedrijf op letten?

Het moet voor de consument duidelijk zijn bij wie hij of zij een product koopt of een dienst afneemt. Vermeld daarom op uw website wie u bent en waar u gevestigd bent. Ook dient de consument te weten wat hij precies koopt. Geef daarom ook de belangrijkste kenmerken van uw product en de totale prijs aan. Hiernaast zijn er nog een aantal aspecten die de consument behoort te weten voordat die overgaat tot het kopen van een product. Denk hierbij aan de wijze van betaling, de levertijd en de wettelijke bedenktijd. Maar ook aan de rechten van de consument, bijvoorbeeld over ruilen of garantie. Heeft u algemene voorwaarden en wilt u zich daarop kunnen beroepen? Zorg er dan ook voor dat uw contractpartijen uw algemene voorwaarden kunnen lezen voordat ze iets kopen of een dienst afnemen. Hierbij is het met name tegenover consumenten van belang dat de algemene voorwaarden duidelijk en begrijpelijk zijn en geen onredelijke bepalingen bevatten. Tot slot dient u duidelijk te vermelden hoe consumenten bij u kunnen klagen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan een rubriek met veel gestelde vragen of een klachtenformulier. Alhoewel het vaak voor zich spreekt dat aan deze eisen is voldaan, is dit niet altijd duidelijk vastgelegd. Administreer een en ander daarom dus goed zodat u later kunt bewijzen aan de vereisten te hebben voldaan.

Kritiek

De ambtshalve toetsing is een belangrijk uitgangspunt voor de rechtspraak in de beoordeling van consumentenzaken. Toch leidt de toepassing daarvan voor eisers tot rechtsonzekerheid.

Neem bijvoorbeeld het geval van een aankoop via een webshop waarvan de factuur onbetaald is gelaten. Hierbij vindt de communicatie met de consument veelal plaats via een geautomatiseerd proces, dat vaak (achteraf) niet (volledig) valt te reproduceren, zoals het toezenden van een opdrachtbevestiging, de algemene voorwaarden, enz. Dit zou kunnen worden ondervangen door het tonen van printscreens waaruit blijkt hoe het bestelproces eruitziet en op welke manier aan de informatieverplichtingen is voldaan. Deze vorm van bewijslevering wordt (op dit moment) echter niet door alle rechtbanken geaccepteerd.

Een ander voorbeeld is dat overeenkomsten op verschillende wijzen worden ondertekend; namelijk op papier, via e-mail of bijvoorbeeld op een IPad. Het is daarbij lastig om in de dagvaarding te onderbouwen hoe daarmee wordt voldaan aan de wettelijke verplichtingen. Het zou opdrachtgevers en schuldeisers helpen indien De rechtspraak zou verhelderen op welke wijze de thans gangbare wijzen van contracteren en informeren moeten worden omschreven.

Er dient een eenduidiger toepassing van de ambtshalve toetsing te komen. De ambtshalve toetsing is immers belangrijk, maar er zijn een aantal beginselen die van groter belang zijn en die niet terzijde kunnen worden geschoven. De rechtseenheid binnen Nederland is er daar één van. Het is voor de rechtzoekende partijen lastig invoelbaar waarom een rechter bij de ene rechtbank anders oordeelt dan een andere rechter, indien het een op dezelfde wijze tot stand gekomen overeenkomst betreft. De rechtszekerheid wordt belemmerd. Het moet voor eisers en opdrachtgevers duidelijk zijn welke uitspraken ze kunnen verwachten wanneer ze aan vastgestelde voorwaarden hebben voldaan.

Wat zijn de gevolgen voor u?

De ambtshalve toetsing vergt een extra inspanning – het invullen van het informatieformulier – en een goede eigen beoordeling van de vordering – zal deze de ambtshalve toetsing doorstaan?

Wilt u in een bepaalde zaak goed beslagen ten ijs verschijnen, dan dient u er voor te zorgen dat het door u gehanteerde collectieve contracterings- en verkoopproces voldoet aan de hiervoor genoemde wettelijke regelgeving. De ambtshalve toetsing heeft dus impact op (grote) portefeuilles van contracten.

Heeft u deze processen op orde, dan dient u er nog rekening mee te houden dat de ambtshalve toetsing ook geldt ten aanzien van in het verleden afgesloten contracten. Per geval zult u dan moeten (laten) beoordelen of aan de wettelijke vereisten is voldaan voordat u besluit om te gaan procederen.

Bij de afweging om een zaak al dan niet voor de rechter te brengen spelen ten slotte vanzelfsprekend niet alleen juridische afwegingen een rol, maar ook bedrijfseconomische afwegingen. Is het de (financiële) moeite wel waard, gelet op al het werk wat moet worden verricht om een zaak met kans op succes voor te leggen aan de rechter?

Vragen?

Heeft u nog vragen of heeft u hulp nodig bij het toepassen van deze nieuwe eisen? Of wilt u laten controleren of uw online- of telefonische verkoopprocessen en algemene voorwaarden voldoen aan de geldende wetgeving? Schroom dan niet om contact op te nemen met het Team Legal van TKB via 020-6200666.

TKB magazine

MEER CASES EN KLANTERVARINGEN TERUGLEZEN?

Download ons 30 jaar jubileum magazine.